Tóm tắt

AMI Labs (Artificial Machine Intelligence Labs), do nhà tiên phong AI Yann LeCun dẫn dắt, đã hoàn thành vòng gọi vốn hạt giống trị giá 1,03 tỷ USD (khoảng 154,5 tỷ yên) — lớn nhất trong lịch sử châu Âu. Định giá trước khi nhận vốn đạt 3,5 tỷ USD (khoảng 525 tỷ yên). Bezos Expeditions, Nvidia, Samsung, Temasek và các nhà đầu tư khác đã rót vốn để thúc đẩy việc phát triển "mô hình thế giới" (world model) với kiến trúc JEPA (Joint Embedding Predictive Architecture) làm nền tảng cốt lõi. Thương vụ gọi vốn này là tâm điểm của một tuần lịch sử, khi hơn 6 tỷ USD (khoảng 9.000 tỷ yên) được đổ vào lĩnh vực AI chỉ trong vòng 3 ngày, tượng trưng cho việc AI vật lý (physical AI) và vibe coding đang tiến tới ngưỡng "vận tốc thoát" (escape velocity).

Nội dung

Vào ngày 19 tháng 3 năm 2026, AMI Labs (Artificial Machine Intelligence Labs) do Yann LeCun sáng lập đã công bố vòng gọi vốn hạt giống trị giá 1,03 tỷ đô la Mỹ (khoảng 154,5 tỷ yên). Với định giá tiền đầu tư là 3,5 tỷ đô la (khoảng 525 tỷ yên), đây là kỷ lục lịch sử cho một vòng gọi vốn hạt giống của startup châu Âu. Trên toàn cầu, rất hiếm có công ty nào huy động được nguồn vốn ở quy mô này ở giai đoạn hạt giống.

Đi ngược LLM — Canh bạc kiến trúc JEPA

Trong nhiều năm qua, ông LeCun đã công khai chỉ trích cách tiếp cận dự đoán token mà các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hiện tại áp dụng. Các LLM dựa trên Transformer mà OpenAI, Anthropic và Google đang cạnh tranh nhau dựa trên cơ chế dự đoán token tiếp theo trong văn bản, nhưng ông LeCun cho rằng cách tiếp cận này không thể đạt được "trí tuệ thực sự".

JEPA (Joint Embedding Predictive Architecture) mà AMI Labs áp dụng là kiến trúc học các "biểu diễn trừu tượng (abstract representations)" về thế giới thay vì dự đoán từng token tuần tự. Đây được cho là gần với cách con người hiểu thế giới vật lý hơn. Con người không hiểu thế giới bằng cách dự đoán từng từ một trong câu, mà nắm bắt trực quan cấu trúc và động lực của toàn bộ môi trường xung quanh. JEPA là nỗ lực triển khai sự hiểu biết trực quan này vào AI.

Ban lãnh đạo — Sự kết hợp giữa nghiên cứu và thương mại hóa

Ban lãnh đạo của AMI Labs là sự kết hợp giữa những nhà nghiên cứu AI hàng đầu và các nhà điều hành có thành tích kinh doanh thực tế. Bản thân ông LeCun giữ vai trò Chủ tịch (Chairman), phụ trách định hướng nghiên cứu. Alexandre LeBrun đảm nhận vị trí CEO. Ông LeBrun từng là CEO của công ty sức khỏe kỹ thuật số Nabla và có nhiều kinh nghiệm trong việc thương mại hóa công nghệ AI. COO Laurent Solly từng là Phó Chủ tịch Meta phụ trách châu Âu, dẫn dắt hoạt động kinh doanh của Meta tại lục địa này, với thành tích điều hành tổ chức quy mô lớn và phát triển kinh doanh.

Về mặt nghiên cứu, Saining Xie đảm nhận vị trí CSO (Giám đốc Khoa học), Pascale Fung giữ chức CRIO (Giám đốc Đổi mới Có trách nhiệm), và Michael Rabbat làm VP World Models. Ông Xie là nhà nghiên cứu được công nhận toàn cầu trong lĩnh vực thị giác máy tính, bà Fung là chuyên gia hàng đầu về phát triển AI có trách nhiệm. Ông Rabbat là người đã dẫn đầu nghiên cứu mô hình thế giới tại Meta AI.

Nhóm nhà đầu tư và ý nghĩa chiến lược

Nhà đầu tư bao gồm các quỹ đầu tư mạo hiểm như Cathay Innovation, Greycroft, Hiro Capital, HV Capital, cùng với Bezos Expeditions (quỹ đầu tư cá nhân của Jeff Bezos), Nvidia, Samsung và Temasek (quỹ đầu tư của chính phủ Singapore). Sự tham gia của Nvidia đặc biệt đáng chú ý. Do kiến trúc JEPA đòi hỏi tài nguyên tính toán quy mô lớn, điều này mang ý nghĩa chiến lược về việc đảm bảo nguồn cung GPU. Sự tham gia của Samsung phản ánh tham vọng tích hợp AI vào điện thoại thông minh và thiết bị gia dụng thông minh.

Thị trường mục tiêu và triển khai toàn cầu

Thị trường mà AMI Labs nhắm đến bao gồm 6 lĩnh vực: sản xuất, hàng không vũ trụ, y sinh, dược phẩm, robot và chăm sóc sức khỏe. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi sự hiểu biết về thế giới vật lý — điểm yếu của các LLM hiện tại vốn tập trung vào xử lý văn bản. Nabla, công ty sức khỏe kỹ thuật số, được công bố là đối tác đầu tiên. Sự hợp tác với Nabla — nơi CEO LeBrun từng làm việc — cho thấy ý định của AMI Labs vừa chứng minh mô hình thế giới trong lĩnh vực y tế, vừa thúc đẩy tốc độ thương mại hóa.

Các văn phòng được triển khai tại 4 địa điểm: Paris (trụ sở chính), New York, Montreal và Singapore. Dù xuất phát từ châu Âu, kế hoạch xây dựng cơ cấu nghiên cứu và kinh doanh toàn cầu được đặt ra ngay từ ngày đầu tiên.

Trung tâm của một tuần lịch sử

Vòng gọi vốn của AMI Labs không phải là sự kiện đơn lẻ. Trong cùng tuần đó, Mind Robotics (500 triệu đô la, khoảng 75 tỷ yên), Rhoda AI (450 triệu đô la, khoảng 67,5 tỷ yên), Replit (400 triệu đô la, khoảng 60 tỷ yên), Legora (550 triệu đô la, khoảng 82,5 tỷ yên) và Sunday (165 triệu đô la, khoảng 24,8 tỷ yên) — chỉ trong 3 ngày, hơn 6 tỷ đô la (khoảng 900 tỷ yên) đã được đổ vào lĩnh vực AI. Đây là một tuần mà thị trường tuyên bố rằng hai xu hướng — Vật lý AI (robot) và vibe coding (phát triển thuần AI) — đang đạt đến vận tốc thoát ly (escape velocity). Khác với làn sóng đầu tư tập trung vào LLM giai đoạn 2023–2024, việc vốn được phân tán trên tất cả các lớp — mô hình nền tảng, tầng ứng dụng, AI vật lý và cơ sở hạ tầng — cho thấy sự trưởng thành của ngành công nghiệp AI.

Tác động đến ngành

Sự xuất hiện của AMI Labs đã đặt ra một câu trả lời cụ thể trên thị trường cho câu hỏi căn bản về định hướng nghiên cứu AI — "Liệu chỉ với việc mở rộng quy mô LLM có thể đạt được trí tuệ nhân tạo tổng quát hay không?". Ông LeCun là một trong những nhà nghiên cứu AI có ảnh hưởng nhất thế giới, và việc luận điểm của ông được hậu thuẫn bởi nguồn vốn lên đến 1 tỷ đô la (khoảng 1.500 tỷ yên) có thể tác động đến việc phân bổ đầu tư nghiên cứu trong toàn ngành.

Đây cũng là một dấu mốc mang tính biểu tượng cho hệ sinh thái AI châu Âu. Tiếp nối Mistral AI đã làm sống động nền công nghiệp AI của Pháp, AMI Labs đã chứng minh ở quy mô lớn hơn rằng châu Âu có thể đứng ở tuyến đầu của nghiên cứu AI. Một hướng tiếp cận khác biệt so với cuộc cạnh tranh dựa trên Transformer của các công ty Mỹ đang chuẩn bị được thai nghén từ châu Âu.

Tác động lan tỏa sang thị trường robotics cũng rất lớn. Nếu các mô hình thế giới (world model) có khả năng hiểu thế giới vật lý được đưa vào ứng dụng thực tế, mức độ thông minh của robot công nghiệp sẽ tăng vọt, mang lại tiềm năng cách mạng hóa nhiều ngành công nghiệp đa dạng từ sản xuất, logistics, nông nghiệp, xây dựng cho đến y tế. Tuần lịch sử này, khi 6 tỷ đô la (khoảng 900.000 tỷ đồng) được đầu tư chỉ trong 3 ngày, có thể về sau sẽ được nhìn nhận là "khoảnh khắc vụ nổ kỷ Cambria của AI vật lý bắt đầu".

Thông tin tham khảo: Thông báo thành lập AMI Labs, Bài báo kiến trúc JEPA của Yann LeCun, Công cụ theo dõi đầu tư AI của PitchBook, Dữ liệu gọi vốn của CB Insights, Xu hướng đầu tư vào startup châu Âu